ⓘ Wolnej encyklopedii. Czy wiesz? strona 139



                                               

Sztuka

Sztuka – część dorobku kulturowego cywilizacji, manifestująca się poprzez utwory, w tym dzieła artystyczne. Zdaniem niektórych, pojęcie sztuka jest niemożliwe do kompletnego określenia, albowiem jej granice są redefiniowane w sposób ciągły i w ka ...

                                               

Alegoria

Alegoria w literaturze i sztukach plastycznych – obraz plastyczny lub słowny przedstawiający pojęcie, ideę, myśl lub wydarzenie przy pomocy obrazu o charakterze przenośnym lub symbolicznym, np. poprzez personifikację. Odczytanie alegorii umożliwi ...

                                               

Alternacja (architektura)

Alternacja – przemienny, powtarzający się układ elementów dekoracyjnych lub architektonicznych, najczęściej w układzie liniowym. W sztuce zdobniczej występuje np. na bordiurach, wstęgach, w biżuterii. W architekturze jest to rytmiczny układ eleme ...

                                               

Amor vacui

Amor vacui – – tendencja do ograniczania ilości niepotrzebnych elementów w dziele sztuki lub otaczającej przestrzeni, upodobanie do dużych, niezapełnionych powierzchni i estetycznego minimalizmu, charakterystyczna m.in. dla estetyki japońskiej.

                                               

Anamorfoza

Anamorfoza – celowa deformacja obrazu, która może pokazać obraz niezdeformowany poprzez np. odbicie jej w zwierciadle wypukłym, ściśnięcie lub rozciągnięcie obrazu zdeformowanego. Anamorfoza w malarstwie może ukazać oryginał, jeśli na płótno mala ...

                                               

Antyk (przedmiot)

Antyk antiquus) – potoczne określenie zabytkowego przedmiotu sztuki dawnej, mającego wartość zabytkową, historyczną, estetyczną lub materialną. Najczęściej antykami określa się meble, ale również mogą być to lampy, zegary, obrazy, książki i manus ...

                                               

Arteterapia

Arteterapia lub też artterapia – leczenie przez sztukę. Termin "arteterapia” składa się z dwóch części bardziej widoczne jest to w języku angielskim: "art therapy”, co sugeruje, że jest to działanie bazujące na dwóch równoważnych elementach: sztu ...

                                               

Atrybucja (sztuka)

Atrybucja – przypisanie autorstwa dzieła sztuki, dokonywane w sytuacji, kiedy dzieło nie jest podpisane lub istnieją wątpliwości co do autentyczności podpisu autora. Problem atrybucji dotyczy przede wszystkim dzieł średniowiecznych, kiedy to arty ...

                                               

Autor

Pojęcie autorstwa nie jest jednoznaczne i podlegało znacznej ewolucji. W średniowiecznej Europie nie przykładano wagi do autorstwa i teksty były rozpowszechniane jako anonimowe, a w klasycznej literaturze Wschodu uznaniem cieszyły się utwory skła ...

                                               

Azulejo

Azulejo – cienkie ceramiczne płytki, najczęściej kwadratowe, pokryte nieprzepuszczalnym i błyszczącym szkliwem. Powierzchnia azulejo jest jedno lub wielokolorowa, gładka lub z fakturą. Płytek azulejo używano jako elementów mozaik składających się ...

                                               

Brikolaż

Brikolaż – termin zaczerpnięty z ogólnego języka francuskiego, niemający w języku polskim odpowiednika – oznacza w przybliżeniu majsterkowanie i samodzielne, nieprofesjonalne naprawy różnego rodzaju przedmiotów użytkowych, łączenie niepowiązanych ...

                                               

Cliché

Cliché – komunał lub stereotyp, wyrażenie, pomysł lub element pracy artystycznej, który jest używany tak często, że traci swoje oryginalne znaczenie lub efekt, szczególnie jeśli wcześniej uznawany był za nowy i znaczący. W kulturze masowej termin ...

                                               

Cztery sztuki

Cztery sztuki – w dawnych Chinach cztery umiejętności, które powinien opanować człowiek wykształcony. Związane z konfucjańską doktryną wszechstronnego rozwijania własnej osobowości. Były to: qi 棋 – gra w go shu 書 – kaligrafia qin 琴 – muzyka hu ...

                                               

Decollage

Decollage lub dekolaż – przeciwieństwo kolażu; sztuka polegająca na odklejaniu, zrywaniu kolejnych warstw, odkryta przez Lea Maleta w 1934 r. Jest uprawiana intensywnie od 50 lat., m.in. przez Jacquesa de la Villeglé, François Dufrenea i Mimma Ro ...

                                               

Dekadencja

Dekadencja – rozkład wartości kulturowych, społecznych; chylenie się ku upadkowi; kryzys lub schyłek.

                                               

Diorama

Diorama w malarstwie – rodzaj obrazu w głębokim obramowaniu, gdzie pewne jego części są nieprzezroczyste, malowane na płótnie, a inne przezroczyste są malowane na cienkim materiale techniką laserunkową. Oświetlany z dowolnej strony w ciemnym pomi ...

                                               

Erotyka (sztuka)

Erotyka w sztuce – jest jednym z przejawów sensualizmu, chociaż często jest też postrzegana jako nacechowana seksualnością, pożądaniem, wulgarnością oraz uwielbieniem ciała i mylona z pornografią. Reprezentatywnym wyrazem erotyki są szeroko pojęt ...

                                               

Etiuda

Etiuda – krótki utwór w sztuce, mający na celu doskonalenie stylu literackiego, gry aktorskiej, techniki malarskiej itp. W niektórych rodzajach dzieł etiudą często nazywa się pełnowartościowe dzieło, kiedy etiuda jest utworem ćwiczącym walory tec ...

                                               

Forma (sztuka)

Forma w dziedzinie sztuki oznacza te jej właściwości, które związane są z kształtem, konstrukcją zapisu. Nie mając bezpośrednio wpływu na treść dzieła sztuki, decyduje jednak o wyborze sposobu w jaki dzieło sztuki jest rejestrowane i przekazywane ...

                                               

Frontalizm

Frontalizm – zasada kompozycyjna stosowana w sztukach plastycznych, polegająca na przedstawianiu postaci ludzkiej od przodu, w układzie ściśle symetrycznym, dzięki czemu dzieło zyskuje charakter monumentalny i hieratyczny. W związku z tym kompozy ...

                                               

Gejsza

Gejsza lub geigi) – osoba w Japonii o umiejętnościach artystycznych, bawiąca gości rozmową, tańcem, śpiewem i grą na instrumentach. Potrafi prowadzić ceremonię parzenia i picia herbaty. Jest ubrana w tradycyjny strój. Zanim kobieta zostanie gejsz ...

                                               

Horror vacui

Horror vacui – pojęcie, które stosowane jest: w fizyce: historyczny pogląd, oparty na wywodach starożytnych filozofów greckich zwłaszcza Arystotelesa, polegający na stwierdzeniu, że osiągnięcie próżni nie jest możliwe, gdyż przyroda w sposób natu ...

                                               

Idiom (sztuka)

Idiom – zespół cech charakterystycznych dla danej dziedziny sztuki, okresu artystycznego lub artysty. Cechami wyróżniającymi jest zwykle gatunek, rodzaj, forma i tematyka twórczości artystycznej, a także stosowane przez twórcę medium artystyczne ...

                                               

Instytut Propagandy Sztuki

Instytut Propagandy Sztuki – instytucja utworzona w czerwcu 1930 z inicjatywy artystów i historyków sztuki, w celu propagowania nowoczesnej polskiej sztuki. Pierwsza siedziba IPS mieściła się w kamienicy Baryczków na Rynku Starego Miasta. W grudn ...

                                               

Interaktywność w sztuce

Interaktywność to własność dzieła sztuki, która sprawia, że jego odbiorca może podjąć działania, które wpłyną na kształt końcowy dzieła. Stanowi jedną z najważniejszych cech współczesnej kultury. Interaktywność w sztuce jest dialogiem odbiorcy in ...

                                               

Kolaż

Kolaż – technika artystyczna polegająca na formowaniu kompozycji z różnych materiałów i tworzyw. Są one naklejane na płótno lub papier i łączone z tradycyjnymi technikami plastycznymi. Słowo "kolaż” pochodzi od francuskiego czasownika coller skle ...

                                               

Kompozycja dynamiczna

Kompozycja dynamiczna w sztukach plastycznych jest to kompozycja, w której występuje przewaga elementów ukośnych, ponieważ w plastyce elementy te postrzegane są jako ruchome.

                                               

Kompozycja otwarta

Kompozycja otwarta – rodzaj kompozycji polegający na pozostawieniu odbiorcy dzieła sztuki pola do interpretacji. Jest to układ specyficznej relacji między elementami kompozycji, poruszający wyobraźnię, sugerujący coś, co jest poza nim. Kompozycja ...

                                               

Kompozycja statyczna

                                               

Kompozycja symetryczna

Kompozycja symetryczna – symetryczne rozmieszczenie elementów wizualnych dzieła. Oś symetrii jest na obrazach elementem domyślnym, dzieli ona obraz na części, które stanowią względem siebie lustrzane odbicie. Symetria może być jedno- lub wieloosiowa.

                                               

Kompozycja zamknięta

Kompozycja zamknięta – kompozycja, w której wszystkie elementy świata przedstawionego tworzą jasny, przejrzysty, skończony i logiczny układ. Świat przedstawiony w dziele podlega wyraźnym zasadom. Przykładem kompozycji zamkniętej są Treny Jana Koc ...

                                               

Krytyka artystyczna

Krytyka artystyczna, krytyka sztuki – działalność intelektualna polegająca na dyskusji, ocenianiu i interpretacji dzieł sztuki. Teksty krytyczne mogą mieć charakter publicystyczny, informacyjny, naukowy lub literacki. Najczęściej dotyczą twórczoś ...

                                               

Linearyzm

Linearyzm – tendencja w malarstwie lub grafice polegająca na wydobyciu kształtu, plastyki i ekspresji przedstawionego przedmiotu czy postaci przez akcentowanie wartości dekoracyjnych, głównie konturu i linii.

                                               

Magnum opus

Magnum opus, opus magnum – fraza oznaczająca najwybitniejsze, najbardziej znaczące dzieło w dorobku artysty. Wyrażenie to przeniesiono do alchemii jako określenie procesu alchemicznego mającego doprowadzić do uzyskania kamienia filozoficznego.

                                               

Mecenat

Mecenat − opieka wpływowych i bogatych miłośników, amatorów literatury i sztuki nad twórcami. Na ogół wiąże się to z finansowym wspieraniem tych artystów i ich poczynań. Samo określenie wywodzi się od nazwiska Gajusza Cilniusza Mecenasa. Dawny me ...

                                               

Medalion (łowiectwo)

Medalion – wypreparowane trefeum łowieckie, rodzaj zwierzęcego popiersia. Stanowi go wypreparowana głowa i szyja zwierzęcia, naciągnięta na specjalny, naturalistyczny model tych części ciała, umocowany najczęściej na ozdobnej drewnianej tarczy. M ...

                                               

Mimetyzm

Mimetyzm, mimezja – termin stosowany w różnych dziedzinach, oznaczający naśladowanie albo upodabnianie się. W biologii mimetyzm to upodabnianie się niektórych gatunków zwierząt kształtem, barwą, deseniem na powierzchni ciała do otaczającego środo ...

                                               

Miniatura (malarstwo)

Miniatura – małych rozmiarów obraz, zazwyczaj portret, wykonany na pergaminie, kości słoniowej, metalu czy porcelanie. Miniatury portretowe rozkwitły w XVI-wiecznej Europie i były popularne zwłaszcza w okresie rokoka i klasycyzmu, w ciągu dwóch n ...

                                               

Model (zawód)

Model, modelka − osoba zawodowo zajmująca się pozowaniem artyście lub demonstrowaniem strojów podczas pokazów mody.

                                               

Modelina

Modelina – popularna nazwa różnych utwardzalnych mas plastycznych, przypominających przed utwardzeniem swoimi właściwościami modelarskimi plastelinę. Istnieje wiele odmian modeliny, które są utwardzane pod wpływem temperatury, światła lub powietr ...

                                               

Obraz wirtualny

Obraz wirtualny – nieistniejący realnie obraz, a pomimo to percypowany. Przykładem obrazów wirtualnych są obrazy na monitorach telewizyjnych lub komputerowych – widzimy je, ale nie możemy ich dotknąć. Nie istnieje oryginał takiego obrazu, lecz ty ...

                                               

Oeuvre

Oeuvre – termin, jakim określa się całość dorobku danego artysty, wszystkie jego dzieła. Chef doeuvre główne dzieło – dzieło lub grupa dzieł z dorobku artysty, które jest uznawane przez badaczy za najważniejsze np. w przypadku Wita Stwosza Ołtarz ...

                                               

Oiran

Oiran – japońska kurtyzana, uważana za typ prostytutki yūjo, jednak różniąca się od niej tym, że była artystką rozrywkową. Ich sztuka i moda często wyznaczały trendy wśród bogatych Japończyków i dlatego tradycja oiran zachowała się do dziś. Słowo ...

                                               

Parerga

Parerga – określenie dzieł ubocznych, mało znanych, pozostających poza głównym nurtem twórczej działalności artysty, pisarza, kartografa, itd. Często bywają to dzieła uzupełniające cudzą twórczość lub świadczące o własnych talentach w innej dzied ...

                                               

Pasiak (tkanina)

Pasiak - tkanina o poprzecznym pasowym ornamencie, najczęściej wielobarwna. Powszechna w polskich strojach ludowych, wyrabia się z niej zapaski i spódnice. Stosowana również na narzuty. Najstarsze pasiaki są odnajdowane w znaleziskach archeologic ...

                                               

Pendant

Pendant – dzieło sztuki tworzące harmonijną parę z innym dziełem, uzupełniającą się nawzajem pod względem kompozycji i stylu. Przykładami pendantów w malarstwie są m.in.: Portret Marii Teresy de Vallabriga i Portret infanta Ludwika Antoniego – ma ...

                                               

Pin-up

Pin-up – określenie używane wobec trendu wywodzącego się głównie z lat 40. i 50. XX wieku. Pin-up girls były piękne i uśmiechnięte, ubrane w rozkloszowane sukienki lub skąpe stroje/bieliznę. Pojawiały się głównie na plakatach, które mężczyźni prz ...

                                               

Plener

Plener – twórczość na zewnątrz, w bezpośrednim kontakcie z naturą. Otwarta przestrzeń pod gołym niebem jako miejsce i temat pracy artysty. Twórczość plenerowa stała się popularna w XIX wieku dzięki francuskim malarzom barbizończykom i impresjonis ...

                                               

Poezja uliczna

Poezja uliczna – forma ekspresji literackiej, element sztuki ulicznej, uprawiany w przestrzeni publicznej, najczęściej w postaci improwizacji literackich, pisanych odręcznie i wręczanych przechodniom, albo tekstów pozostawianych na murach lub tab ...

                                               

Profesjonalny regurgitator

Profesjonalny regurgitator – artysta, którego występy składają się z połykania i przenoszenia różnych nietypowych przedmiotów drogą pokarmową. Wykorzystuje zjawisko regurgitacji, czyli biernego przesunięcia treści pokarmowej z żołądka do przełyku ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →