Poprzednia

ⓘ Staw (województwo lubuskie)



Staw (województwo lubuskie)
                                     

ⓘ Staw (województwo lubuskie)

Staw – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie gorzowskim, w gminie Lubiszyn. Według danych z 2011 liczyła 568 mieszkańców.

Miejscowość istniała już pod koniec XIII w. i znajdowała się na terytorium Nowej Marchii. Od 1945 leży w granicach Polski. Pośrodku wsi znajduje się neogotycki kościół z przełomu XIX/XX w.

                                     

1. Położenie

Zgodnie z podziałem fizycznogeograficznym Polski według Kondrackiego teren, na którym położony jest Staw należy do prowincji Niziny Środkowoeuropejskiej, podprowincji Pojezierza Południowobałtyckiego, makroregionu Pradolina Toruńsko-Eberswaldzka oraz w końcowej klasyfikacji do mezoregionu Równina Gorzowska.

Miejscowość leży 5 km na południowy-wschód od Myśliborza. Posiada układ owalnicy z centralnym placem i kościołem w centrum. W kierunku południowym i wschodnim znajduje się kolonia niem. do 1945 Sand i Sand II. W pobliżu przepływa rzeka Myśla. Na obrzeżach wsi położony jest obszar Natura 2000 – jezioro Kozie, przykład jeziora eutroficznego.

                                     

2. Historia

Na terenie wsi znaleziono skarb z okresu IV okresu epoki brązu ok. 1000 r. p.n.e., który składał się m.in. z naramienników o przekroju daszkowatym bez ozdób, naszyjników, jednego grotu oszczepu.

  • 1337 – wzmianka w księdze ziemskiej margrabiego brandenburskiego Ludwika Starszego pod nazwą Staffelde w ziemi myśliborskiej: Staffelde LXIIII, dos IIII, Diderick de kynow pro seruicio VIII, pactus X solidos, Taberna soluit X solidos – Staw liczy 64 łany, wolne od ciężarów podatkowych są 4 łany parafialne, lennikiem zobowiązanymi do służby konnej jest Diderick von Kunow, pacht płacony rycerstwu przez chłopów wynosi 10 szylingów, opłata karczmy 10 szylingów.
  • 2.06.1298 – margrabia Albrecht III przekazuje kolegiacie w Myśliborzu dwa kompleksy ziemskie; w skład jednego z nich wchodzą wsie Golin, Ławy, Trzcinna, Staw villa Stafelde i Myśliborzyce. Prawdopodobnie ten kompleks i wsie były uprzednio dobrami komandorii templariuszy w Myśliborzu, zlikwidowanej w 1261 r.
  • 1608 – w Stawie wymieniany jest sołtys lenny Peter Rochken
  • XIII/XIV w. – prawdopodobnie wybudowano pierwszy kościół
  • 1238 – książę wielkopolski Władysław Odonic funduje w Myśliborzu komandorię templariuszy, nadając im prawdopodobnie wsie Golin, Ławy, Trzcinna, Staw i Myśliborzyce
  • 7.07.1945 – w Stawie powołana została jednostka administracyjna o nazwie Zbiorcza Gmina Wiejska, obejmująca 7 gromad
  • 1718, 1852 – Staw wzmiankowany jest jako wchodzący w skład domeny państwowej w Karsku
  • Wojna trzydziestoletnia 1618–1648 – w wyniku działań wojennych prawdopodobnie zniszczono kościół; dzwon kościelny został wówczas zakupiony przez nowomarchijskiego kanclerza Hansa Georga von dem Borne 8.3.1589-30.8.1656 i przeniesiony do kościoła w Gralewie
  • 1911 – powstaje Ochotnicza Straż Pożarna budynek do dziś jest siedzibą OSP w Stawie
  • Początek XVIII w. – wybudowano drugi kościół; działa wówczas też szkoła
  • XIX/XX w. – zbudowano trzeci kościół, obecnie stojący
  • 1954 – likwidacja Zbiorczej Gminy Wiejskiej z siedzibą w Stawie
  • 1972 – likwidacja Gromady w Stawie
  • 1801 – w Stawie jest sołtys lenny, 1 karczmarz z prawem warzenia piwa niem. Braukrüger, 21 chłopów pełnorolnych, 6 chałupników, 3 osoby wolne wolnych zawodów, niem. Freileute, 52 komorników bezrolnych chłopów, kuźnia, królewski nadleśniczy okręgu Staw, cegielnia; we wsi jest 69 gospodarstw i 427 mieszkańców
  • 1948 – powstaje Ludowy Klub Sportowy "Wicher”
  • Lata 60/70. XX w. – powstaje Rejonowy Ośrodek Kultury w budynku dawnej gospody i kino "Czapla”
  • 1912 – Staw uzyskuje połączenie kolejowe z Gorzowem i Myśliborzem
  • 1 połowa XX w. – na terenie miejscowości funkcjonują 3 wiatraki niezachowane; w pobliżu znajdują się również: młyn wodny, cegielnia oraz kopalnia torfu; w Stawie działa gorzelnia
  • 1782 – erygowanie parafii ewangelickiej w Stawie
  • Lata 90. XX w. – likwidacja Rejonowego Ośrodka Kultury; w budynku następnie działała restauracja i dyskoteka obecnie sala wiejska
  • 1907 – w Stawie funkcjonuje poczta
  • Lata 70. XX w. – we wsi działa piekarnia, gorzelnia, zlewnia mleka, punkt skupu lnu, GS "Samopomoc Chłopska”, posterunek MO, poczta, 4 sklepy, Rejonowy Ośrodek Kultury, szkoła podstawowa, placówka Banku Spółdzielczego
  • 2.02.1945 – 1 Armia Pancerna 1 Frontu Białoruskiego zajmuje Staw
  • 1973-1976 – Staw jest siedzibą gminy
                                     

3. Architektura

Kościół filialny pw. Najświętszego Serca Jezusa – zbudowany XIX / XX w., w stylu neogotyckim, z cegły, na planie prostokąta, z wydzielonym prezbiterium. Wieża na rzucie kwadratu zwieńczona jest 8-bocznym hełmem, bo bokach dwie dobudówki. Wewnątrz znajduje się pseudobazylikowy stop belkowy, ławki i empora chórowa z XIX w. Ambona została usunięta w latach 80. XX w. Na wieży wiszą dwa dzwony prawdopodobnie z zakładu Ulricha z Apoldy z 1925 r. Na mniejszym umieszczony jest cytat z ewangelii św. Jana w j. niemieckim, w tłumaczeniu "On woła owieczki swoje po imieniu”, na większym zaś "Hosanna oznajmia Bożą sprawiedliwość, codzienną dobroć”.

We wsi zachowały się domy wąskoszczytowe o konstrukcji ryglowej.

                                     

4. Gospodarka

W Stawie przeważa działalność usługowa, w mniejszym stopniu handlowa. Rolnictwo traci na znaczeniu. W strukturze agrarnej dominują małe gospodarstwa rolne do 5 ha. Na ogólny obszar 1512 ha, użytki rolne stanowią 964.7 ha:

Wśród upraw wyróżnia się: pszenicę, jęczmień jary i ozimy, kukurydzę, ziemniaki, rzepak, owies i pszenżyto. W hodowli zwierzęcej dominuje bydło mleczne. Liczba gospodarstw i powierzchnia:

W 2014 r. liczba zarejestrowanych podmiotów gospodarczych wynosiła 35 w tym 28 osób prowadzących działalność gospodarczą:

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →