Poprzednia

ⓘ Parlament Europejski



Parlament Europejski
                                     

ⓘ Parlament Europejski

Parlament Europejski – instytucja Unii Europejskiej będąca odpowiednikiem jednoizbowego parlamentu, której członkowie są wybierani przez obywateli państw należących do UE na pięcioletnią kadencję.

Oficjalną siedzibą Parlamentu Europejskiego jest Strasburg, ale większość prac legislacyjnych ma miejsce w Brukseli, gdzie mieszczą się również komisje parlamentarne, biura poselskie oraz władze klubów. Sekretariat, Biblioteka i część zaplecza technicznego Parlamentu znajdują się w Luksemburgu.

                                     

1. Historia

Korzenie obecnego Parlamentu Europejskiego sięgają 1952, kiedy na mocy Traktatu paryskiego powstała Europejska Wspólnota Węgla i Stali. Traktaty rzymskie z 1957 a ściślej dołączona do nich konwencja przekształciły je w organ wszystkich trzech Wspólnot Europejskich. Początkowo był nazywany Zgromadzeniem, a później Zgromadzeniem Parlamentarnym. Nazwę Parlament Europejski przyjął on w 1960, co zaakceptował jednolity akt europejski.

Początkowo deputowani do PE byli desygnowani przez parlamenty krajów członkowskich. W 1974 na szczycie w Paryżu szefowie państw i rządów państw członkowskich podjęli decyzją o bezpośrednich i powszechnych wyborach do PE, a w 1978 wszedł w życie podpisany w 1976 Akt o powszechnych wyborach do Parlamentu Europejskiego. W 1979 odbyły się pierwsze bezpośrednie i powszechne wybory do PE. Wybrano w nich 410 posłów. Od tego czasu deputowani są wybierani w powszechnych i bezpośrednich przez obywateli państw członkowskich. Nie istnieje jednolita ordynacja wyborcza do PE. Wybory są przeprowadzane z zastosowaniem procedur ustalanych przez państwa członkowskie.

Początkowo był on organem konsultacyjnym i nie posiadał realnej władzy. Po wejściu w życie Jednolitego Aktu Europejskiego 1987, Traktatu z Maastricht 1993 i Traktatu amsterdamskiego 1999 Parlament Europejski stopniowo zyskiwał szereg uprawnień, także ustawodawczych głównie kosztem Rady. Zmianie uległa również jego struktura i stan osoby. Było to konsekwencja pogłębiania się i rozszerzenia zakresu podmiotowego i terytorialnego integracji europejskiej oraz działań samego Parlamentu na rzecz zmiany swojej pozycji w systemie instytucjonalnym Wspólnot Europejskich.

                                     

2. Kompetencje

Parlament jest przede wszystkim organem prawodawczym, który wspólnie z Radą stanowi akty prawne w toku różnych procedur legislacyjnych. Do funkcji prawodawczej Parlamentu należy też współudział w uchwalaniu budżetu oraz udzielanie Komisji absolutorium z jego wykonania. Parlament Europejski w przeciwieństwie do parlamentów krajowych nie posiada prawa inicjatywy ustawodawczej – na uprawnioną do inicjatyw Komisję może jedynie wpływać podejmowaniem niewiążących ją wezwań do działania.

Parlament Europejski może też kontrolować inne instytucje oraz posiada, do pewnego stopnia, uprawnienia kreacyjne wyboru składu innych organów Unii:

  • PE ma prawo do ustanawiania komisji śledczych na wniosek ¼ swoich członków;
  • zatwierdza Komisję i jej przewodniczącego;
  • ma prawo uchwalenia wotum nieufności wobec Komisji większością 2/3 głosów;
  • powołuje Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich.
  • ma zwyczajową możliwość zadawania pytań Radzie;
  • Komisja jest zobowiązana do składania PE sprawozdań z działalności Unii;
  • Przewodniczący Rady Europejskiej składa Parlamentowi sprawozdania z posiedzeń Rady Europejskiej;
  • ma prawo zadawania pytań komisarzom;

Parlament dysponuje także szerokimi lecz niewiążącymi innych instytucji uprawnieniami opiniodawczymi. Konsultowanie Parlamentu jest obowiązkowe w przypadku niektórych procedur. Parlament ma też prawo niewezwany wydać opinię w dowolnej, wybranej przez siebie sprawie.

                                     

3. Prawo petycji

Obywatele Unii Europejskiej mają prawo składania petycji do Parlamentu Europejskiego. Prawo to rozciąga się także na wszystkie osoby fizyczne i prawne, mające miejsce zamieszkania lub statutową siedzibę na terenie UE.

                                     

4. Skład

Zmiana systemu wyborów do PE i rozszerzenia UE o kolejne państwa spowodowały bardzo duży wzrost liczby deputowanych.

Obecnie Parlament Europejski liczy 705 deputowanych, sprawujących mandat wolny, wybieranych na pięcioletnią kadencję. W Polsce w stosunku do członków PE używa się potocznie określenia "europarlamentarzysta”, "eurodeputowany” lub "europoseł”, a oficjalne określenie brzmi: "poseł do Parlamentu Europejskiego”. W Wielkiej Brytanii stosuje się określenie "członek Parlamentu Europejskiego” Member of the European Parliament, w skrócie MEP, we Francji zaś – "deputowany europejski” un député européen.

                                     

4.1. Skład Liczba posłów

Zgodnie ze statutem posła do Parlamentu Europejskiego z 28 września 2005 roku decyzja 2005/684/WE, Euratom europosłowie mają otrzymywać jednolite wynagrodzenie w wysokości 38.5% wynagrodzenia sędziego Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, czyli 7665 euro brutto miesięcznie 6 515 euro netto – 15% UE Tax. Oprócz tego każdy deputowany otrzymuje dietę w wysokości 298 euro/dzień za każdy dzień posiedzenia Parlamentu lub komisji PE czy frakcji partyjnej, łącznie ok. 16 dni miesięcznie ok. 4768 euro/miesiąc. Łącznie pensja plus dieta pobytowa wynosi ok. 11 283 euro miesięcznie netto.

Na działalność biur krajowych europoseł otrzymuje 4202 euro na miesiąc. Fundusz na wynagrodzenie asystentów wynoszący 17 540 euro na miesiąc w 2010 roku został zwiększony o dodatkowe 1500 euro. Poseł otrzymuje również środki na pokrycie kosztów podróży z kraju pochodzenia do siedzib PE.

Deputowani którzy nie uzyskają w kolejnych wyborach mandatów, mogą, w zależności od stażu parlamentarnego, liczyć na odprawę z PE w wysokości od 6 do 24-miesięcznych pensji art. 13 pkt 2 Statutu posła do PE.



                                     

5.1. Ordynacja wyborcza Podstawowe regulacje

Prawo Unii Europejskiej stanowi jedynie, iż posłów do PE wybiera się w państwach członkowskich w tajnym, powszechnym i bezpośrednim głosowaniu. Wymagane jest przy tym oparcie systemu wyborczego na zasadzie proporcjonalności i takie kształtowanie okręgów wyborczych, które nie naruszy zasady reprezentacji proporcjonalnej. Dopuszczalne jest przy tym wprowadzenie klauzuli zaporowej progu wyborczego, nie wyższej niż 5%.

                                     

5.2. Ordynacja wyborcza Podział mandatów pomiędzy państwa członkowskie

Liczba posłów w Parlamencie Europejskim wybieranych w poszczególnych państwach jest w przybliżeniu proporcjonalna do liczby mieszkańców z lekką nadreprezentacją krajów mniej ludnych.

Posłom wybranym w RP w 2004 przypadały 54 mandaty, a w 2009 – 51. Zmiana ta nie oznaczała pomniejszenia polskiej reprezentacji w składzie Parlamentu, ale przywrócenia stanu zgodnego z regulacjami, jakie w tej kwestii wprowadził Traktat z Nicei, i zlikwidowanie 4 mandatowej "nadwyżki”, która miała charakter wyjątkowy i wynikała z faktu, że w 2004 Bułgaria i Rumunia nie zdążyły z ratyfikacją Traktatu Akcesyjnego. Właśnie dzięki temu nowo przyjęte w tym czasie państwa – w tym Polska – uzyskały jednorazowo dodatkowe mandaty do podziału.

                                     

5.3. Ordynacja wyborcza Prawa wyborcze obywateli Unii

Czynne prawo wyborcze prawo do głosowania przysługuje każdemu obywatelowi UE, który ukończył 18 lat i nie został go pozbawiony w kraju pochodzenia. Obywatel Unii stale zamieszkały w państwie, którego nie jest obywatelem, ma prawo do głosowania na tych samych warunkach co obywatele tego państwa; np. obywatel Polski, który przeprowadził się na stałe do Berlina, może głosować na niemieckich kandydatów zgodnie z niemieckimi regulacjami wymagane jest wtedy wpisanie się do rejestru wyborców.

                                     

6. Grupy polityczne w Parlamencie

Kandydaci do Parlamentu Europejskiego zwykle startują w wyborach w barwach jednej z partii działającej w ich kraju. Po wejściu do Parlamentu przyłączają się jednak do jednej z funkcjonujących tam grup politycznych lub pozostają niezależni. W sali posiedzeń zajmują miejsca według przynależności do grup, a nie według przynależności narodowej.

Grupa polityczna składa się z co najmniej 25 deputowanych wybranych w co najmniej jednej czwartej państw członkowskich.

                                     

7. Obrady

Parlament Europejski wybiera spośród swych członków przewodniczącego na 2.5-letnią kadencję, który reprezentuje Parlament na zewnątrz i kieruje jego obradami.

Parlament nie używa jednego języka obrad. Obrady Parlamentu odbywają się symultanicznie we wszystkich językach Unii, tzn. każdy poseł może mówić w dowolnym języku urzędowym UE, a jego wystąpienie jest tłumaczone na bieżąco na wszystkie pozostałe języki.

Obrady są też tłumaczone na języki wszystkich państw stowarzyszonych, gdyż przedstawiciele parlamentów państw stowarzyszonych mają prawo biernego uczestnictwa w obradach.

Większość prac legislacyjnych odbywa się na posiedzeniach odpowiednich komisji, przygotowujących wnioski, nad którymi głosuje się podczas sesji.

Wszystkie sesje plenarne zwołuje przewodniczący. Trwają one zwykle jeden tydzień w miesiącu i odbywają się w Strasburgu; odbywają się również sesje dwudniowe w Brukseli. W razie potrzeby zwoływane są też sesje nadzwyczajne.



                                     

8. Komisje

Prace legislacyjne prowadzone są w 20 stałych komisjach, w skład których wchodzi od 25 do 73 posłów. Skład komisji odzwierciedla skład Parlamentu.

Komisje obradują średnio 1-2 razy w miesiącu w Brukseli. Ich posiedzenia są jawne.

Parlament może również powoływać podkomisje i tymczasowe komisje specjalne w celu zbadania specyficznych kwestii.

                                     

9. Przewodniczący Parlamentu Europejskiego

  • Victor Leemans 1965–1966
  • Josep Borrell Fontelles 2004–2007
  • Nicole Fontaine 1999–2002
  • Piet Dankert 1982–1984
  • Georges Spénale 1975–1977
  • Jerzy Buzek 2009–2012
  • Cornelis Berkhouwer 1973–1975
  • José María Gil-Robles 1997–1999
  • Giuseppe Pella 1954–1956
  • Alcide De Gasperi 1954
  • David Sassoli od 2019
  • Pat Cox 2002–2004
  • Mario Scelba 1969–1971
  • Paul-Henri Spaak 1952–1954
  • Antonio Tajani 2017-2019
  • Robert Schuman 1958–1960
  • Enrique Barón Crespo 1989–1992
  • Alain Poher 1966–1969
  • Walter Behrendt 1971–1973
  • Martin Schulz 2012-2017
  • Henry Plumb 1987–1989
  • Hans Furler 1960–1962
  • Hans Furler 1956–1958
  • Simone Veil 1979–1982
  • Emilio Colombo 1977–1979
  • Klaus Hänsch 1994–1997
  • Jean Duvieusart 1964–1965
  • Pierre Pflimlin 1984–1987
  • Gaetano Martino 1962–1964
  • Egon Klepsch 1992–1994
  • Hans-Gert Pöttering 2007–2009


                                     

10. Zarzuty o niegospodarność

W 2008 poseł Paul van Buitenen opublikował raport, wskazujący na istnienie nieprawidłowości w sposobie rozliczania wydatków przez posłów, mogących prowadzić do niegospodarności, nadużyć, nepotyzmu i korupcji. Autor wskazał na przypadki podnajmowania firm, których właścicielami byli sami posłowie lub ich rodziny, powszechne ignorowanie procedur związanych z rozliczaniem wydatków np. niedostarczanie faktur lub dostarczanie ich z opóźnieniem oraz brak egzekwowania tych wymogów przez administrację Parlamentu przy równoczesnym refinansowaniu większości zadeklarowanych wydatków. Wskazano przypadki drastycznego zawyżania kosztów podróży, zatrudniania fikcyjnych podmiotów oraz zlecanie płatności rzekomym podwykonawcom na prywatne konta posłów. Raport został opublikowany wbrew decyzji Komisji Kontroli Budżetowej, która głosowała przeciwko jego publikacji.

Krytykę wywołuje również przenoszenie obrad Parlamentu pomiędzy Brukselą i Strasburgiem. W 2019 jego koszty szacowane były na 180 milionów euro rocznie i 19 tys. ton CO2 miesięcznie. W 2008 w proteście przeciwko przenosinom, określanym mianem "wędrującego cyrku” ang. travelling circus, zebrano ponad 1.2 miliona podpisów obywateli z całej Unii. Przeciwko trwałemu przeniesieniu obrad Parlamentu poza Strasburg protestuje część posłów francuskich. Taka zmiana wymagałaby jednomyślności wszystkich państw członkowskich. W 2010 roku przygotowany został kolejny krytyczny raport na temat wydatków Parlamentu Europejskiego. Szefem zespołu, który go opracował jest poseł Bart Staes. W 2011 roku echem w mediach odbiła się prowokacja zorganizowana przez The Sunday Times, który kilkudziesięciu posłom zaoferował – podszywając się pod fikcyjną firmę – pieniądze za uchwalenie korzystnych dla niej przepisów. W 2011 roku do prasy przedostały się wyniki audytu za lata 2007–2009, ujawniającego kolejne nieprawidłowości w wydatkach PE, utajnione przez Klausa Wellego.

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →