Poprzednia

ⓘ Wawrzyniec Senes



Wawrzyniec Senes
                                     

ⓘ Wawrzyniec Senes

Wawrzyniec Senes występujący również jako Laurentius de Sent i Muretto de Sant, architekt i budowniczy w Polsce, pochodzący z Sent koło Muretto w Gryzonii.

Pracował m.in. dla braci Ossolińskich, wojewody sandomierskiego Krzysztofa i kanclerza Jerzego.

W latach 30. i 40. XVII w. projektował, przy współudziale wojewody Krzysztofa, ostateczny kształt i budował zamek Krzyżtopór w Ujeździe, jedną z najwspanialszych rezydencji magnackich w Polsce XVII w. Był również architektem i budowniczym kolegiaty w Klimontowie 1643-1650, ufundowanej przez kanclerza Jerzego. Wzorowany na wczesnobarokowej architekturze rzymskiej kościół, zaprojektowany na rzucie elipsy wpisanej w wielobok, jest uważany za jedną z oryginalniejszych budowli XVII w. w Polsce. Senesowi przypisywany jest projekt zamku Jerzego Ossolińskiego w Ossolinie, chociaż brak na to bezpośrednich dowodów, zbudowanego w latach 30. XVII w.

Z życia Wawrzyńca zachowało się niewiele informacji. Urodził się w alpejskiej Gryzonii, przebywał we Włoszech, ale o jego działalności tam nic nie wiemy. W Polsce pojawił się przed 1632 r., kiedy to 13 stycznia nabył w Krakowie za 6 000 złotych polskich kamienicę na ulicy Sławkowskiej, naprzeciw Bramy Sławkowskiej, obciążoną dodatkową kwotą 1 000 złotych wyderkafu na rzecz Kościoła Mariackiego, od Zuzanny, wdowy po mieszczaninie Janie Głowackim. W dokumencie sporządzonym przed ławą miejską występuje żona Wawrzyńca, Zofia, córka krawca Wojciecha Trelpy, mieszczanina warszawskiego, co świadczy, że murator przebywał już jakiś czas w Polsce i jest prawdopodobne, że do Krakowa zawitał z Warszawy. Przypuszczenie, że Senes przybył do Polski ściągnięty przez Ossolińskich kilka lat wcześniej i brał udział w budowie zamku w Ujeździe od początku ok. 1627, jest tylko hipotezą.

4 czerwca 1633 r. Laurentius Meretor de Sene in Grizonia, murator, został obywatelem Krakowa. Już jako krakowski mieszczanin, dwa dni później, zapewnił żonie sumę posagową w wysokości 1 000 złotych węgierskich, zabezpieczoną na połowie nabytej rok wcześniej kamienicy. Jednocześnie małżonkowie zawarli umowę na przeżycie, w której Wawrzyniec zapewnił żonie po swojej śmierci 2 000 złotych węgierskich na całym swoim majątku, a Zofia zapisała mu na wypadek swej śmierci, cały swój majątek. Jednocześnie małżonkowie zagwarantowali sobie prawo dożywocia w kamienicy, na wspólne dzieci miała ona przejść dopiero po śmierci obojga. W trakcie prac przy budowie Krzyżtopora w latach 30. i 40., Wawrzyniec przebywał z rodziną najczęściej w dobrach Ossolińskich w Ujeździe, Klimontowie i Ossolinie położonych w sandomierskim. Praca na rzecz magnatów wiązała się podwyższeniem materialnego statusu Senesa. Po zakończeniu ok. 1644 r. budowy zamku w Ujeździe, Wawrzyniec zajął się znów swoim majątkiem. W 1645 r. sprzedał kamienicę na Sławkowskiej, a kupił 10 maja tego roku, od sekretarza królewskiego Stanisława Baryczki za 9 000 złotych polskich dał 4 000 zaliczki, inną kamienicę, położoną na rogu ulic Brackiej i Gołębiej. Kilkanaście dni później, 23 maja, kupił dla swego syna, Jana Baptysty, kolejną kamienicę, tym razem od pasierbów Baryczki, czterech braci Gisz. Była ona położona obok wcześniej kupionej, a zapłacił za nią 10 000 florenów.

Rozliczenia z Baryczką z tytułu dopłaty 5 000 złotych za pierwszą kamienicę ciągnęły się aż do 1649 r. Wtedy to kontrahenci zawarli ugodę, w której Senes zobowiązywał się do czasu uregulowania płatności oddawać połowę czynszu z kamienicy. Powyższe kłopoty świadczą o nie najlepszej kondycji finansowej architekta w tym czasie, nie wiemy jednak nic na temat rozliczeń z Ossolińskimi. Na tym informacje o budowniczym Krzyżtopora się urywają.

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →