Poprzednia

ⓘ Powiat staszowski



Powiat staszowski
                                     

ⓘ Powiat staszowski

Powiat staszowski – powiat w Polsce, utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Staszów.

Powiat istniał także w latach 1809–1844 oraz 1954–1975.

                                     

1. Podział administracyjny

W skład powiatu wchodzą:

  • gminy wiejskie: Bogoria, Łubnice, Rytwiany
  • gminy miejsko-wiejskie: Oleśnica, Osiek, Połaniec, Staszów, Szydłów
  • miasta: Oleśnica, Osiek, Połaniec, Staszów, Szydłów

Powiat staszowski graniczy z czterema powiatami województwa świętokrzyskiego: buskim, kieleckim, opatowskim i sandomierskim, z dwoma powiatami województwa podkarpackiego: tarnobrzeskim i mieleckim oraz z jednym powiatem województwa małopolskiego: dąbrowskim.

                                     

2. Historia

Powiat staszowski istniał już w I połowie XIX wieku, w latach 1809–1844.

W czasach powojennych został reaktywowany dnia 1 października 1954 roku w województwie kieleckim, jako jeden z pierwszych powiatów utworzonych tuż po wprowadzeniu gromad w miejsce dotychczasowych gmin 29 września 1954 jako podstawowych jednostek administracyjnych PRL. Na powiat staszowski złożyły się 1 miasto i 20 gromad, które wyłączono z trzech powiatów w województwie kieleckim w praktyce gromady te należały do tych powiatów przez zaledwie dwa dni:

  • gromady Bogoria, Czajków, Matiaszów, Mostki, Niedziałki, Pliskowola, Połaniec, Ruszcza, Rytwiany, Strużki, Strzegomek, Tursko Wielkie i Wiśniowa
  • Z powiatu sandomierskiego
  • miasto Staszów
  • Z powiatu buskiego
  • gromady Koniemłoty, Kurozwęki, Sichów, Sielec i Wilkowa
  • gromady Miłoszowice podano błędnie Przyborowice od 1961 roku Przyborowice i Wola Malkowska
  • Z powiatu opatowskiego

1 stycznia 1956 do powiatu staszowskiego przyłączono gromady:

  • Z powiatu sandomierskiego
  • Jurkowice, Kolonia Pęcławska, Osiek, Smerdyna, Suchowola, Szczeglice i Wiązownica
  • Z powiatu buskiego
  • Chańcza, Dobrów i Kotuszów
  • Niedźwiedź
  • Z powiatu opatowskiego

31 grudnia 1961 do powiatu staszowskiego przyłączono ze zniesionego powiatu chmielnickiego gromady: Grabki równocześnie zniesioną, Korzenno, Potok i Szydłów.

1 stycznia 1969 do powiatu staszowskiego przyłączono Z powiatu buskiego gromadę Tuczępy.

Po zniesieniu gromad i reaktywacji gmin z dniem 1 stycznia 1973 roku powiat staszowski podzielono na 1 miasto i 9 gmin:

  • gminy Bogoria, Osiek, Połaniec, Raków, Rytwiany, Staszów, Szydłów, Tuczępy i Wiśniowa
  • miasto Staszów

Po reformie administracyjnej obowiązującej od 1 czerwca 1975 roku terytorium zniesionego powiatu staszowskiego zostało włączono głównie do nowo utworzonego województwa tarnobrzeskiego, oprócz gmin Raków, Szydłów i Tuczępy, które pozostały w województwie kieleckim mocno zmniejszonym. Wraz z reformą administracyjną z 1999 roku przywrócono w województwie świętokrzyskim powiat staszowski o kształcie przybliżonym do granic z 1975 roku; gminę Raków przyłączono do powiatu kieleckiego, gminę Oleśnica do staszowskiego, natomiast gminy Tuczępy i Łubnice zmieniły przynależność powiatową w latach 1973–75 gmina Łubnice należała do powiatu buskiego, a gmina Tuczępy do staszowskiego; od 1999 odwrotnie.

                                     

3. Rzeźba terenu

W części środkowej powiatu znajdują się tereny równinne poprzecinane formami krasowymi. Wysokości bezwzględne wahają się od 156.8 m w okolicach Osieka do 385 w Paśmie Wygiełzowskim.

Powiat znajduje się w obrębie jednej geologicznej jednostki strukturalnej – Zapadliska Podkarpackiego.

                                     

4.1. Świat roślinny i zwierzęcy Flora

Lesistość terenu wynosi ok. 32%. Sosna zwyczajna stanowi ok. 72% drzewostanu, tworzy czystogatunkowe lasy iglaste lub lasy mieszane. Dąb szypułkowy i bezszypułkowy stanowią 13% drzewostanu, tworząc na żyznych glebach samodzielne stanowiska, na mniej żyznych lasy mieszane. Gatunki mniej liczne: jodła pospolita, cis pospolity, olsza czarna, brzoza, buk zwyczajny, wiąz, grab, topola, osika, świerk, jesion, modrzew, klon, lipa drobnolistna.

Na terenie powiatu znajduje się wiele typów siedliskowych lasów: bór świeży i mieszany, las świeży i mieszany także wilgotny, las łęgowy, bór i las mieszany bagienny, ols jesionowy, las wyżynny także mieszany, buczyny storczykowe i niżowe. Ponadto łozowiska, łąki owsicowe, trzęślicowe, zbiorowiska pastwiskowe oraz na obszarach północno-zachodnich step kwietny. Na południu i południowym wschodzie dominuje krajobraz dolinny w postaci terasów zalewowych.

W lasach lub na łąkach można znaleźć stanowiska roślin: pierwiosnek wyniosły, zawilec gajowy, zawilec żółty, zawilec wielkokwiatowy, konwalia majowa, wawrzynek wilczełyko, śnieżyczka przebiśnieg, sasanka, żarnowiec, pełnik europejski.



                                     

4.2. Świat roślinny i zwierzęcy Fauna

Tereny powiatu zamieszkuje ok. 30 gatunków ryb, ponad 150 gatunków ptaków i ponad 50 gatunków ssaków. W kompleksach leśnych z niewielkimi zbiornikami wodnymi panują dogodne warunki dla ich rozwoju.

Przedstawiciele fauny: sarna, dzik, bocian czarny, bocian biały, jarząbek, cietrzew, żmija zygzakowata, zaskroniec, gniewosz, jaszczurka zwinka, kumak nizinny, traszka, rzekotka drzewna.

                                     

4.3. Świat roślinny i zwierzęcy Obszary chronione

  • Solecko-Pacanowski Obszar Chronionego Krajobrazu – obejmuje część gminy Oleśnica.
  • Rezerwat przyrody Zamczysko Turskie – w gminie Połaniec
  • Chmielnicko-Szydłowski Obszar Chronionego Krajobrazu – obejmuje większą część gminy Szydłów.
  • Jeleniowsko-Staszowski Obszar Chronionego Krajobrazu – rozciąga się na obszarach gmin Bogoria, Staszów i Rytwiany.
                                     

5. Zabytki

Stolica powiatu stanowi dobrą bazę wypadową do zwiedzania okolicznych miejscowości, kielecczyzny i Wyżyny Sandomierskiej. Oprócz zabytków Staszowa na terenie ziemi staszowskiej warto zobaczyć:

  • Dworek szlachecki w Ruszczy z przełomu XVIII/XIX w.
  • Pałacyk w Sichowie odbudowany z ruin
  • Ratusz w Staszowie z XVIII w.
  • Klasztor pokamedulski "Pustelnia Złotego Lasu" w Rytwianach z XVII w.
  • Kościół parafialny pw. św. Stanisława w Osieku z XVII/XVIII w.
  • Zamek w Szydłowie
  • Zamek szczątki i Pałac odrestaurowany w Rytwianach
  • Kościół parafialny pw. Świętej Trójcy w Bogorii z XVIII w.
  • Pałac w Kurozwękach
  • Pałac w Łubnicach szczątki fundamentów
  • Kościół parafialny pw. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Niekrasowie z XVII w.
  • Pałacyk w Wiązownicy odnawiany
  • Kościół parafialny pw. św. Bartłomieja w Staszowie z XV w.
  • Pałac w Wiśniowej
  • Kościół parafialny pw. św. Marcina w Połańcu z XVIII w.
  • Pałac w Grabkach Dużych
Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →